Miðstöð um auðlesið mál

Sjálf-ræði er þegar við ráðum okkur sjálf.

Á Íslandi verðum við sjálfráða þegar við verðum 18 ára.
Þá ráðum við til dæmis hvort við giftum okkur.

Þegar við erum með sjálfræði
erum við með réttinn til að ráða sjálf
okkar persónulegu málum.

Sumt fólk missir sjálfræði,
til dæmis ef þau eru mjög veik
og vilja ekki aðstoð sem þau þurfa nauðsynlega.

Þá þarf að taka sjálfræði af fólki til að þau fái þessa nauðsynlegu aðstoð.

Það má bara taka sjálfræði af fólki í stuttan tíma.

Kóróna-veiran er veira (vírus) sem getur gert fólk veikt.

Stundum er talað um COVID-19 eða bara COVID.
Þá er líka verið að tala um kóróna-veiruna

Einkenni kóróna-veirunnar eru:

• Hósti
• Hiti
• Beinverkir
• Að finna minni lykt og minna bragð

Sjálfs-ákvörðunar-réttur þýðir
að við eigum að fá að ráða sjálf. 

Við eigum að hafa okkar sjálfs-ákvörðunar-rétt
þó að öðru fólki finnist við taka rangar ákvarðanir.

Fatlað fólk má taka slæmar ákvarðanir
alveg eins og ófatlað fólk má gera það.

Fatlað fólk á að fá stuðning til þess
að taka ákvarðanir ef fatlað fólk þarf og vill það.

Flótta-fólk þýðir það sama og flótta-maður.
Flóttamaður er manneskja sem flýr landið sitt og er komin í nýtt land.

Fólk flýr landið sitt vegna þess að það þarf að fara á öruggari stað.
Stundum er mikil fátækt og lítill matur í landinu.
Stundum er landið hættulegt.
Þar getur verið ofbeldi eða stríð.

Sumt flóttafólk kemur slasað eða mjög veikt.

Flóttafólk eru börn, unglingar, fullorðið fólk og gamalt fólk.
Líka fatlað fólk.

Lög og reglur segja að allt flóttafólk hafi mannréttindi.
Allt flóttafólk hefur rétt á að búa á öruggum stað.