Miðstöð um auðlesið mál

Réttindagæsla fyrir fatlað fólk er stundum kölluð réttindagæslan.

Á þessari skrifstofu vinnur fólk
sem kallast réttindagæslu-menn.
Réttindagæslu-maður á að
hjálpa fötluðu fólki að fá réttindi sín
og gefa fötluðu fólki góð ráð og hjálpa þeim.

Fatlað fólk getur leitað til réttindagæslu-manns
með allt sem varðar réttindi sín.
Líka fjár-mál og persónuleg mál.

Réttindagæslu-maður á að veita fötluðu fólki stuðning og aðstoð.

Réttindagæslu-maður á líka að fylgjast með því
að fatlað fólk sem býr til dæmis á stofnun
hafi það gott.

Vefsíða réttindagæslunnar er:
https://island.is/s/rettindagaesla-fatlads-folks

Flótta-fólk þýðir það sama og flótta-maður.
Flóttamaður er manneskja sem flýr landið sitt og er komin í nýtt land.

Fólk flýr landið sitt vegna þess að það þarf að fara á öruggari stað.
Stundum er mikil fátækt og lítill matur í landinu.
Stundum er landið hættulegt.
Þar getur verið ofbeldi eða stríð.

Sumt flóttafólk kemur slasað eða mjög veikt.

Flóttafólk eru börn, unglingar, fullorðið fólk og gamalt fólk.
Líka fatlað fólk.

Lög og reglur segja að allt flóttafólk hafi mannréttindi.
Allt flóttafólk hefur rétt á að búa á öruggum stað.

Á Íslandi kjósum við í Alþingis-kosningum.
Þá erum við að kjósa stjórnmálaflokka.

Eftir kosningarnar ákveða sumir þessir stjórnmála-flokkar
að vinna saman á Alþingi.
Þá búa þeir til hóp sem er kallaður ríkis-stjórn.

Til að búa til ríkis-stjórn þurfa stjórnmála-flokkarnir
að hafa meira en helming þing-manna.
Flokkarnir þurfa þetta til að hafa fleiri atkvæði á Alþingi.

Ef stjórnmála-flokkar eru ekki í ríkisstjórn
er sagt að þeir séu í minnihluta
eða í stjórnar-andstöðu.

Í ríkisstjórn sitja ráðherrar sem stjórna í ákveðnum málefnum.

Til dæmis umhverfis- og auðlinda-ráðherra
sem ber ábyrgð á öllum málum um
umhverfi, loftslags-mál og auðlindir.

Einka-rými er pláss sem er bara okkar.
Pláss sem við höfum fyrir okkur persónulega.

Einka-rými er til dæmis herbergið okkar eða heimilið okkar.