Miðstöð um auðlesið mál

Lög-heimili er staðurinn þar sem þú hefur fasta búsetu,
sem þýðir hvar þú býrð.

Lög-heimili er staðurinn þar sem þú ert með heimilið þitt,
þar sem þú sefur og sinnir tómstundum.

Lög-heimili er ekki þar sem þú ert í stuttan tíma
til dæmis ef þú ert í námi, eða í fríi,
eða þegar þú ert annars staðar
vegna veikinda eða af öðrum ástæðum.

Sjálf-ræði er þegar við ráðum okkur sjálf.

Á Íslandi verðum við sjálfráða þegar við verðum 18 ára.
Þá ráðum við til dæmis hvort við giftum okkur.

Þegar við erum með sjálfræði
erum við með réttinn til að ráða sjálf
okkar persónulegu málum.

Sumt fólk missir sjálfræði,
til dæmis ef þau eru mjög veik
og vilja ekki aðstoð sem þau þurfa nauðsynlega.

Þá þarf að taka sjálfræði af fólki til að þau fái þessa nauðsynlegu aðstoð.

Það má bara taka sjálfræði af fólki í stuttan tíma.

Aðgengi getur þýtt möguleiki okkar til að komast á einhvern stað.
Eða að við getum ferðast um án vandræða.

Aðgengi getur líka þýtt hvort við skiljum texta eða gögn.

Aðgengi er til dæmis:

• lyftur og rampar fyrir fólk sem á erfitt með að labba eða notar hjólastól
• punkta-letur fyrir blinda og sjónskerta
• upplýsingar á auðlesnu máli
• táknmálstúlkun
• að geta hlustað á upptöku af fyrirlestri eða kennslustund

Einka-staðir okkar eru á líkamanum.
Einka-staðir eru rass, typpi, píka, brjóst.
Til dæmis ná sund-fötin okkar yfir einka-staðina.

Við eigum okkar líkama sjálf.
Við eigum einka-staðina og við eigum allt hitt á líkama okkar.
Við eigum hárið, axlir, hné, tær, nef, bak, munninn, tennurnar, tunguna.
Við eigum alla húðina, andlitið, hendur og fætur.
Við eigum líkamann okkar.

Við ráðum hvort einhver snerti okkur.
Við ráðum hvar einhver snertir okkur.
Við ráðum hvort einhver megi byrja að snerta okkur
og við ráðum hvenær einhver á að hætta því.

Allt fólk ræður því sjálft hvort einhver snerti það.
Það þýðir að við megum ekki snerta annað fólk nema það leyfi okkur það fyrst.